BH

Intervistuar nga: Linda Hiseni

po kur e din që s’ka kah me shku, bon vaki shumë gjana i duron edhe nuk ka kah ia mbanë

0:00
0:00

Të dhënat e intervistes
Data e intervistës

13.12.2016

Lokacioni i intervistës

Prishtinë

Vendi i lindjës

Prishtinë

Tranksriptimi

LH: A kishit mujt me më tregu qysh asht nda prona?

BH: Po, prona që m’ka taku mu, unë kam qenë fëmi i vetëm i famil- jës, i prindve t’mi edhe domethanë krejt ajo pasuri e patundshme, edhe pasuria tjetër që ka qenë, gjithë ajo më ka taku mu, ka qenë ni pasuni, ni tokë, patundshmëri shumë e madhe, edhe senet tjera domethanë çka janë kanë me vlerë matriale ose gjanat tjera, të gjitha që janë kanë t’prindërve t’mi janë metë pronë e jemja.

LH: Atëhere e gjithë pasunia, qoftë patundshmëri qysh e thatë edhe ju, qoftë edhe gjanat matriale apo personale t’prindërve t’juv i keni trashëgu plotësisht ju, po kisha dashtë me ditë për ni gjeneratë ma herët për tek ndamja e hises edhe pronës tek prindt e juv’, tek baba i juv’ , për atë pronë që ju edhe faktikisht e keni trashëgu, kisha dashtë nashta me folë për ni historik rreth qasaj prone, me e ditë pak a shumë se qysh i asht nda babës tandë prona.

BH: Po, babgjyshi jem i ka pasën katër djem edhe ni vajzë. Sa e di une vajza nuk ka marrë pjesë n’ndamje të pronës, domethanë s’ka pas hise te vëllaznit. A nuk ka dashtë ajo, a nuk ka dashtë babgjyshi me ia dhanë, aty nuk jam kanë e informume se atëhere nuk asht bisedu qe femnës munet me i taku ni pjesë e hises, ose ni pjesë e barabartë me vëllazën, por këtyne katër djemve babgjyshi ja’u ka nda tokën. Sipas mendimit tem ka qenë i padrejtë, po ndoshta ai e ka pa qashtu t’ar- syeshme. Vëllaut t’madh t’babit tem, axhit t’madh, atina ia ka nda ni pronë që u kanë ma e mira, megjithëse ai e ka pasë edhe ni pozitë për kohë t’atëherit, ka punu si shitës në ni shitore, e vetmja që ka qenë në at’ pjesë, edhe babi jem ka qenë punëtor krahu, kështu me thanë, e ka lut gjyshin tem që “nese ti ma jep qat hise që ia ke dhonë vëllaut t’madh, unë t’jepi edhe ni shumë kogja t’madhe t’parave”. Po ai nuk ka pranu, kështu qe këta tre vëllaznit tjerë, domethanë i dyti, i treti ka qenë babi jem edhe i katërti, kanë met n’atë pjesën ku janë kanë t’u jetu, dometh- anë në qatë rrethinë. Vëllaut t’vogël i ka metë shpija si zakonisht, gjyshi me gjyshën kanë shku me vëllaun e vogël domethanë me axhin e vogël. Babit tem ia kanë qitë ni tokë që ka qenë e papunushme, pra ka qenë livadhe jo e lavrume për drithna e këto. Arsyeja ndoshta, gjyshi jem e ka pa se ky e ka pasë vetëm ni fëmi, domethanë vetëm ni vajzë që ajo jam kanë unë, edhe s’iu ka dok’ e arsyeshme me i dhanë tokë ma t’mirë, po kjo ka qenë ndoshta ni padrejësi e madhe e gjyshit, megjithëse u dashtë me i nda t’gjithë barabartë, ai migja i dytë mas ni kohe e shet atë pjesë qe ia kanë nda aty afër, edhe shkon me ni vend pak ma larg, ia shet migjës t’vogël, kështu që kjo ka qenë ndamja prej gjyshit te babi jem.

LH: Ju thatë që kjo pjesa e tokës në t’cilën kanë jetu, para se me u nda hisja prej gjyshit tek babi dhe migjallarët e juaj, pjesa asht nda në tre vena, ajo pjesa ku keni jetu tek tre vëllaznit e mesëm apo?

BH: Po

LH: Ju thatë që vëllau i dytë e ka shit tokën-

BH: Po mas ni kohe.

LH: Mas ni kohe t’caktume, po tash kjo pjesa kur âsht shitë toka prej vëllaut te vëllau, a ka pasë interesim me ble atë tokë babai -

BH: Jo jo, nuk ka dasht me ble babi jem, s’ka dasht se ka mjaftu për shembull për mu me jetu, ka mjaftu qajo pjesë e tokës, edhe ashtu ky ka qenë i vetëm. S’ka mujt me punu për shembull ma shumë, ajo nese u kanë livadh u duft me kosit, nese u kanë arë u duft me punu, e ky vet i treti nuk ka mujt a e din me punu. Edhe shkurt-shqip, s’ka dashtë me investu për shembull në qatë pjesë qatje. U kanë i knaqëm me pjesën që ia kanë nda, edhe s’ka pasë rrugë tjetër.

LH: Kur e përmndët tek halla që nuk i asht nda asni pjesë e pasur- isë prej anës të gjyshit, po sa i përketë t’panës kur ka ardhë ajo në t’panë te familja, a asht ardhë te gjyshi apo edhe te vëllaznit?

BH: Une kur jam bo me ditë, nuk e maj menë shumë hallën që ka ardhë me nejtë n’t’panë shumë gjatë, po zakonisht u ardhë te gjyshi, se une gjyshin domethanë gjyshi jem ka vdekë mas gjashtë mujve qe kam lind une, gjyshja ka vdekë kur kam qenë në klasë t’parë domethanë jam kanë n’atë kohën kur si kam majtë edhe qaq shumë n’menë, po une e maj menë shumë mirë hallën që ka ardhë te t’gjithë vëllaznit e vet, e për t’panë nuk e maj në menë që ka bujtë shumë po dy-tri ditë se ma tepër jo.

LH: Mirëpo a asht ardhë shpesh halla me iu vizitu?

BH: U ardhë po jo edhe qaq shpesh se edhe ajo ka qenë e vetme, burri i ka punu, fëmitë i kanë shkollu, domethanë gjithë janë kanë në shkollë këtu n’Prishtinë, edhe nuk ka pas kohë aq t’mjaftushme me ard- hë me nejtë për shembull, me javë, me mujë ose diçka po dy-tri netë edhe u kthy në shpi t’vet.

LH: Kur vjen puna te trashëgimia, ku ju e keni trashëgu pronën, gjithçka që e kanë pas prindt e juv’-, a ka pas ndonjë reagim prej migjal- larëve apo fëmive t’tyne ?

BH: Jo nuk ka pas kurrëfar reagimi, as prej migjallarëve, as prej hallës, as prej ketyne t’burrit për shembull ku jam tasht, me thanë: “jo ti e ki edhe ni hise ose diçka” , jo, s’ka pasë kurrfar reagime. Muj me thanë kjo pjesa që unë e kam trashëgu prej prindëve t’mi, asht pjesë tamon e jemja edhe s’më asht përzi kërkush në to.

LH: Deshta me bo edhe ni pytje rreth asaj se si migjallarët e tu e kanë nda hisën, apo pronën e tyne fëmive t’vet. Kur e kanë nda a ka qenë ndamja e hises-

BH: Ata kur ja’u kanë nda fëmive t’vet?

LH:Po, ata kur ua kanë nda fëmive t’vet.

BH: Po ky migja i madh i ka pas tre djem, e ja’u ka maru ni shpi. Sa e di une, atë pjesën që baba jem ka deshtë me marrë, ato e kanë shitë edhe e kanë ble ni pllac të vogël domethanë ku e kanë maru ni shpi, edhe ato e kanë maru ni shpi tre katëshe për t’tre vëllaznit, po çikat e migjës as ato nuk kanë marrë pjesë në trashëgimi. Vëllau i dyti, që tregova ma herët që e ka shitë pjesën e vet, edhe ai e ka maru ni shpi, ia ka lanë vetëm djalit. Vetëm ni djalë e ka pasë e as atina nuk i kanë marrë pjesë vajzat në ndamje t’hises. . Migja i vogël, i njejtë si me t’tjerët, domethanë vetëm djemëve ja’u ka nda hisën, vajzave jo. Dy vajza i ka pas edhe ky, po as ato s’kanë marrë pjesë në ndamje t’tokës.

LH: Ju e përmendët edhe mbasi jeni martu prona që e keni pasë gjithë hisja gjithëhere ka mbetë vetëm mbi ju, edhe keni pas administrim t’plotë ndaj asaj prone që e keni trashëgu prej prindërve t’juv e ajo që deshta me i’u pyet asht se ju tash jetoni vetëm me bashkëshortin e juv’ edhe fëmijët, familje bërthamë, e kur asht nda prona nga ana e burrit a ka pas ndonjë ndikim në ato se sa pasuni ka trashëgu burri i juv, për shkak t’pronës që ju e keni trashëgu prej prindëve, apo asht nda në mënyrë t’barabart për t’gjithë vëllaznit?

BH: Jo, në mënyrë t’barabart për t’gjithë vëllaznit asht nda. Jo nuk ka ndiku pjesa jem në atë rast edhe burri e ka ni motër, janë tre vëllazën e ni motër, edhe ajo nuk ka marrë pjesë domethanë n’trashëgimi t’asaj pjese ku kanë jetu.

LH: Nuk ka dashtë me marrë pjesë apo thjesht nuk

BH : Nuk ka dashtë me marrë pjesë, nuk ka dashtë. Jo e ka atë hisen e vetë te burri edhe nuk ka dashtë me ardhë e me u përzi te vëllaznit.

LH: Diçka tjetër që kisha dasht me i’u pyet asht: çka menoni ju për krejt kët punën e ndamjës t’hises, për ndamjet qysh janë ba, nashta prej gjeneratës t’gjyshit tand te baba juv’, edhe tani prej babës tand tek ju, qysh keni me nda ju n’t’ardhmën, qysh menoni me nda pasuninë që ju e zotnoni, se në këtë rast ju keni pasuninë e juv’-, në njanën anë por e keni edhe pasuninë që ka trashëgu burri prej anës t’tij, qysh e kishit nda ju për fëmitë e juv’-?

BH: Sa i përket pasunisë që unë e kam trashëgu prej babit tem, thashë edhe ma herët asht ni patundshmëri kogja e madhe, unë mendoj fëmive të mi, i kam dy vajza e ni djalë, me ja’u nda barabart. Nuk muj me bo dallim se kjo asht vajzë a djalë qysh kanë bo dallime përpara, unë ato nuk e mendoj, e sa i përketë ksaj që asht te burri ma merr menja që t’njejtin mendim e ka edhe burri, megjithëse nuk kemi bisedu se fëminë i kemi ende t’ri, po ma merr menja që i njejti rast ka me ndodh edhe me trashëgiminë që burri e ka prej anës t’vet. Këto përpara që nuk i’u kanë dhanë hisen edhe nëse femna u kanë kambëngulëse në qato gjana që mos me u përzi te vëllaznit si qysh e thojmë te na sipas kanunit a sipas atyne ligjeve tjera, nuk asht e drejtë, se po ndodhin raste t’ndryshme: po nda- hen, po jesin me fëmi e nese ajo e ka sado pak ni dhomë t’vetën ose dy-tri ari truall dikun ajo domethanë i kish pas durtë ma t’shlira, me kanë ma e lirë edhe në familje t’burrit edhe gjithkun. Ndoshta nuk i kishim duru shumë padrejtësi që na bohen, po kur e din që s’ka kah me shku, bon vaki shumë gjana i duron edhe nuk ka kah ia mbanë, e sado pak me pas t’vetën asht ma mirë.

LH: Do t’thotë ju pronën e shihni si ni vlerë që u jep liri e ni llojë barazie kundrejt pozitës s’juv n’familje?

BH: Po, po. Asht ni mbështetje shumë e madhe për ni femën, sado pak me kanë po. Kur e dinë për shembull [që ka hise] e ndahet, kam ndëgju raste që i kanë thanë femnës që s’ki kah me shku a e din; i kanë ba trusni, po i duron gjitha se s’ka kah shkon. E me ditë ajo që e ka ni banesë t’vetën ose ni trull t’vetin ose shkurt-shqip kah ana matriale ni shumë të parave n’bankë, n’shumicën e rasteve nuk kishin me u sjellë për shembull me ni femën ose me ni nuse n’shpi qysh sillen njerëzit.

LH: Qysh e shihni ju pozitën e femnës sot t’u e ditë që po ndahet hise edhe për vajza prej prindve, menoni që kjo po i jep ni llojë të drejte e po i vendosë n’ekuilibër me thanë pozitat , edhe pse asht e drejtë me u nda pasunia në mënyrë të barabartë pa marrë parasysh gjininë?

BH: Po kjo asht mënyra e drejtë, edhe fakt që u jep ni pushtet, ni forcë ma t’madhe femnave, ni përkrahje ma t’madhe se që u kanë për shembull hiç ma larg se dikun para pak vitesh, mos t’thojmë edhe dhjetë vjetë se po më doken shumë, po ma pak vjetë. Deri tashti, ndosh- ta dikush se asht ni kusheri i babit tem ai për shembull e ka pas vetëm ni djalë edhe tri vajza po hisen jau ka nda normal djalit i ka dhanë ma shumë, po edhe vajzave të veta ja’u ka dhanë nga pesë [5] ari truall, ku secila prej tyne i gezojnë shpijat në qat ven ku babi i vet ja’u ka nda, e ajo asht ni përkrahje shumë e madhe. Pa marrë parasysh nashta edhe pse burri t’jenë kushedi çfarë pasaniku, po ni diçka që asht e jotja asht ma ndryshe, se njeri kur martohet e krijon familje mendon për qatë shpi, po diçka që e din që asht personale e veç e jotja e trashëgimi veç e jotja asht diqysh shumë ma e mirë.

LH: Atëherë, unë i’u kisha falënderu shumë për kohën edhe për të gjitha që i ndatë sot me mu, i’u faleminderit edhe ni herë.

BH: Me nder qofsh, faliminderit edhe prej jush që e keni nda kohën me ardhë me ba ni intervistë për gjitha ato që mujnë me i taku ni femne, po nuk iu kanë dhanë ma heret, ishalla jep Zoti edhe neve na përkra- hin e ndajnë ato që na takojnë, e nuk bojnë dallime në gjini siç i kanë ba deri tash. Edhe ju kalofshit mirë e ishalla gjitha t’mirat, në studime edhe n’jetë.

LH: Faliminderit!